سفته الکترونیکی در بیمه یعنی چه و چه فایدهای دارد؟
وقتی خبر استفاده از «سفته الکترونیکی» در صنعت بیمه را دیدم، اولین سؤال خودم این بود: این دقیقاً برای منِ کاربر عادی چه فرقی با سفته کاغذی دارد؟ در بررسی این خبر متوجه شدم موضوع فقط یک خبر بانکی نیست؛ مستقیماً روی خرید اقساطی بیمه و راحتی کاربران اثر میگذارد.
در این توضیح، خلاصه و ساده میگویم سفته الکترونیکی چیست، چه نقشی در خرید بیمه دارد، چه کسانی در راهاندازی آن دخیل بودهاند و در نهایت این اتفاق از دید یک کاربر معمولی چه معنایی دارد و چه نکات مثبت و منفی میتوان برایش در نظر گرفت.
سفته الکترونیکی در بیمه
سفته الکترونیکی در بیمه دقیقاً یعنی چه؟
در حالت سنتی، اگر میخواستید چیزی را اقساطی بخرید (مثلاً بیمه یا وام)، معمولاً باید سفته کاغذی از بانک یا دکهها میخریدید، مبلغ را روی آن مینوشتید، امضا میکردید و تحویل مرکز ارائهدهنده خدمات میدادید. این کار هم زمانبر بود، هم دردسر کاغذ و رفتوآمد داشت.
در سرویس جدیدی که معرفی شده، «سفته الکترونیکی» جای همین سفته کاغذی را گرفته است. یعنی شما بدون خرید کاغذ، بدون مراجعه حضوری، از طریق یک پلتفرم آنلاین (در این خبر، سرویس ازکیوام با همکاری بانک ملی) سفته را به صورت دیجیتال صادر میکنید و همان نقش ضمانت را برای خرید اقساطی بیمه بازی میکند.
طبق چیزی که در این خبر گفته شده، این اولین بار است که در صنعت بیمه ایران، سفته الکترونیکی به شکل رسمی و عملی استفاده میشود.
چه کسانی پشت این سرویس هستند؟
در خبر اشاره شده که چند مجموعه در این راهکار با هم همکاری کردهاند:
- بانک ملی ایران به عنوان بانکی که زیرساخت صدور سفته و برات الکترونیکی را فراهم کرده است.
- ازکیوام به عنوان پلتفرم فینتکی که روی خدمات مالی و اعتباری برای بیمه کار میکند.
- شرکت سککوک به عنوان ارائهدهنده زیرساخت سفته الکترونیکی در بانک ملی.
- شرکت اعتماد هوشمند آینده که در متن به عنوان یکی از همراهان اصلی پروژه ذکر شده است.
این همکاری باعث شده کاربر نهایی (یعنی من و شما) بتواند بدون مراجعه حضوری، برای خرید بیمه اقساطی، از سفته الکترونیکی استفاده کند.
این سرویس الان چهطور استفاده میشود؟
بر اساس توضیحات مدیرعامل ازکیوام، تمرکز فعلی سرویس روی خرید اقساطی بیمه است. مسئله اصلی این بوده که در شبکه سنتی بیمه، اگر کسی میخواست بیمهنامهاش را قسطی تهیه کند، فرایند پیچیده و سختی داشت و سیستم اقساطی موجود با نیاز واقعی بازار هماهنگ نبود.
در این سرویس جدید:
- کاربر میتواند در کمتر از پنج دقیقه فرآیند را انجام دهد.
- بیمهنامه به صورت اقساط ۹ ماهه قابل خرید است.
- سفته الکترونیکی نقش ضمانت اقساط را برای شرکت بیمه بازی میکند.
در خبر گفته شده برخی روزها تا هزار درخواست سفته الکترونیکی برای خرید بیمه به سمت این سرویس ارسال میشود؛ این یعنی استقبال اولیه کاربران بد نبوده و سرویس از فاز آزمایشی عبور کرده است.
سفته الکترونیکی چه مزایایی نسبت به سفته کاغذی دارد؟
در بررسی صحبتهای مسئولان چند نکته به عنوان مزیت مطرح شده که برای کاربر عادی هم ملموس است:
- عدم نیاز به مراجعه حضوری: لازم نیست برای خرید سفته به بانک یا دکه بروید. کل فرآیند از طریق پلتفرم آنلاین انجام میشود.
- سرعت بالاتر: طبق گفتهها، کل فرآیند صدور سفته و خرید بیمه اقساطی میتواند در چند دقیقه انجام شود.
- اعتبارسنجی بهتر: چون سیستم به زیرساخت بانکی متصل است، امکان اعتبارسنجی دقیقتر وجود دارد. این یعنی سیستم میتواند بر اساس دادههای بانکی، وضعیت شما را بهتر بسنجد.
- پیگیری و ثبت دیجیتال: تمام اطلاعات سفته الکترونیکی در سیستم ثبت میشود و نگرانی گم شدن، خراب شدن یا مخدوش شدن سفته کاغذی وجود ندارد.
- امکان توسعه به حوزههای دیگر: در خبر اشاره شده که این سرویس فقط محدود به بیمه نیست و میتوان در سایر بخشهای مالی هم از آن استفاده کرد.
چه محدودیتها و نکاتی باید در نظر گرفته شود؟
هرچند در خبر به شکل مستقیم درباره محدودیتها صحبت نشده، اما از دل اطلاعات موجود چند نکته مهم برای کاربر قابل برداشت است:
- در حال حاضر بیشتر روی بانک ملی متمرکز است: زیرساخت سفته الکترونیکی فعلاً توسط بانک ملی راهاندازی شده و قرار است طی حدود سه ماه بانکهای دیگر هم به آن بپیوندند. پس احتمالاً اگر حساب یا ارتباط شما با بانک ملی نباشد، در ابتدای کار محدودیت داشته باشید.
- اتکا به پلتفرمهای خاص: فعلاً برای خرید بیمه اقساطی با سفته الکترونیکی، باید از طریق پلتفرمهایی مثل ازکیوام اقدام کنید؛ یعنی همه شرکتها و کارگزاریها هنوز به این سیستم وصل نشدهاند.
- نیاز به آشنایی با کار آنلاین: برای بعضی کاربران که به کارهای آنلاین عادت ندارند، ورود به این نوع سرویسها ممکن است در ابتدای کار کمی گیجکننده باشد؛ مخصوصاً در بخشهایی مثل احراز هویت و تأیید اطلاعات.
- وابستگی به زیرساخت دیجیتال: چون همهچیز دیجیتالی است، در صورت قطعی اینترنت یا اختلال در سامانههای مربوط، فرایند صدور سفته و خرید اقساطی بیمه ممکن است موقتاً دچار مشکل شود.
کاربر عادی از این خبر چه استفاده عملی میتواند بکند؟
اگر بخواهم جمعبندی کنم، نتیجه عملی این خبر برای یک کاربر معمولی این است که:
- اگر میخواهید بیمهنامه (مثلاً بیمه بدنه، بیمه مسئولیت یا انواع دیگر) را به صورت اقساطی بخرید، لازم نیست حتماً درگیر سفته کاغذی و مراجعه حضوری شوید.
- میتوانید از پلتفرمهایی مثل ازکیوام که به این سرویس متصل هستند، استفاده کنید تا:
- به صورت آنلاین درخواست بیمه بدهید.
- در حین ثبت درخواست، سفته الکترونیکی را به عنوان ضمانت انتخاب کنید.
- اقساط ۹ ماهه (بر اساس گفتههای فعلی) را تنظیم و نهایی کنید.
به زبان ساده: اگر تا دیروز برای خرید بیمه اقساطی، به خاطر دردسر سفته یا ضامن عقب مینشستید، الان یک راه دیجیتال و سریع پیش روی شما قرار گرفته که میتواند این مانع را تا حد زیادی بردارد.
سوالات متداول
آیا برای استفاده از سفته الکترونیکی حتماً باید مشتری بانک ملی باشم؟
در خبر تأکید شده که زیرساخت فعلاً در بانک ملی راهاندازی شده و قرار است بانکهای دیگر هم به آن بپیوندند. پس در شروع کار، احتمالاً تمرکز اصلی روی مشتریان بانک ملی است، اما قرار است دامنه استفاده گستردهتر شود.
آیا سفته الکترونیکی فقط برای بیمه است؟
نه؛ در خبر گفته شده از این سرویس میتوان در سایر بخشهای مالی هم استفاده کرد. اما نقطه شروع و اولین اجرای آن در ایران، روی صنعت بیمه و خرید اقساطی بیمهنامه بوده است.
آیا استفاده از سفته الکترونیکی امن است؟
با توجه به اینکه سرویس روی زیرساخت بانکی و با نظارت نهادهای رسمی اجرا شده، از نظر ساختار کلی، امنیت در سطح سرویسهای بانکی در نظر گرفته شده است. اما مثل هر سرویس آنلاین دیگر، مهم است اطلاعات حساب، کد ملی و رمزهای خود را فقط در سامانههای رسمی وارد کنید.
آیا همه شرکتهای بیمه این سرویس را ارائه میکنند؟
در این خبر مشخصاً روی همکاری یک پلتفرم فینتکی و بانک ملی تأکید شده است. برای استفاده از این قابلیت باید ببینید شرکت بیمهای که انتخاب میکنید و پلتفرم واسط (مثل ازکیوام) این سرویس را برای محصول موردنظر شما فعال کردهاند یا نه.
نتیجه بررسی من
در جمعبندی این خبر، چیزی که به عنوان کاربر برای من مهم است این است که سفته الکترونیکی عملاً یک ابزار سادهتر برای خرید اقساطی شده است. به جای کاغذ و دوندگی، از طریق سامانه آنلاین، ضمانت پرداخت اقساط را ارائه میکنید. از دید سیستم بانکی و فینتکها این یک قدم جدی به سمت دیجیتالی شدن ابزارهای مالی است؛ از دید کاربر عادی، یعنی راحتتر شدن دسترسی به بیمه و خدمات مالی بدون اینکه لازم باشد همهچیز حضوری و کاغذی انجام شود.
در عین حال باید در نظر داشت که این سرویس هنوز در حال توسعه است، وابسته به زیرساخت بانک ملی و چند پلتفرم مشخص است و برای کاربران کمتجربه در کار با خدمات آنلاین ممکن است در ابتدا نیاز به راهنمایی داشته باشد. اگر عادت به کار با اپها و پلتفرمهای مالی دارید، این نوع سرویسها میتواند خیلی از دردسرهای سنتی مثل تهیه سفته و مراجعه حضوری را برای شما حذف کند.
من زینب سردار، کارشناس تیم تحریریه اندرویدها هستم. اگر درباره این موضوع سؤال یا تجربهای دارید، در بخش نظرات با من مطرح کنید.
توضیحات نوشتار
- نویسنده: زینب سردار
- تاریخ انتشار: 1405/05/21
- تاریخ بهروزرسانی: 1405/05/21
